Geçtiğimiz Cuma akşamı Amadeus’u izledim tiyatroda. Hikâyeyi biliyorsunuzdur. Genç, yetenekli ve özgür ruhlu Mozart, Viyana’ya gelir. Orada Avusturya Sarayı Baş Müzik Direktörü Salieri ile tanışır. Salieri onun yeteneğini ilk anda anlar — belki de herkesten önce. Ve tam da bu yüzden içi kıskançlıkla dolar.
O kıskançlık zamanla bir karanlığa dönüşür. Mozart’ın önünü keser, onun hakkında asılsız hikâyeler yayar, fırsatlarını çalar. Bugün başyapıt sayılan operaları dönemin aristokrasisine "yetersiz" diye sunar ve rafa kaldırılmasını sağlar.
Tanınan yeteneklerin bile susturulabildiği bir sistem kurar.
Ve düşündüm… Bugün işler gerçekten çok mu farklı?
Bir yönetici veya lider, potansiyeli yüksek bir çalışanı tehdit olarak gördüğünde ne yapıyor?
Ona uygun pozisyonları “uygun değil” ya da “henüz hazır değil” diyerek engelliyor olabilir mi?
Güçlü yanlarıyla parlayabileceği görevleri başkasına veriyor mudur?
Başarılarını görmezden gelip, “yetersizlik” hikâyeleri üretiyor olabilir mi?
Elbette iyi niyetli, hakkaniyetli, insan yetiştirmeyi gerçekten amaç edinmiş pek çok yönetici var. Onları tenzih ederim. Ama şunu da kabul etmeliyiz: Bu Salieri'vari hikâyeler kurumlarda hâlâ yaşanıyor. Ve bu hikâyeler sadece bireyleri tüketmekle kalmıyor, kurumun iklimini de zehirliyor.
Mozart oyunun bir sahnesinde haykırıyor:
“Ben kendi halinde, iyi niyetli bir insanım. Ne istiyorlar benden?”
Bu haykırış tanıdık gelmedi mi?
İyi niyetli, elinden gelenin en iyisini yapmaya çalışan ama hak ettiğini de alamayan kaç kişi böyle düşünüyordur?
Tükenmişlik sendromunu ilk tanımlayan Herbert Freudenberger şöyle der:
“Tükenmişlik, elinden gelenin en iyisini yapmaya çalışan iyi niyetli insanların kaçınılmaz ve üzücü sonudur.”
Bu söz, birçok kurumsal sessiz çığlığın özeti gibi.
Oysa yetenekleri büyütsek, potansiyeli parlatmayı seçsek, herkes için daha sağlıklı bir çalışma hayatı mümkün olabilir.
Peki sizce iş dünyasında Salieri’ler hâlâ aramızda mı?
Küçük bir not…
Oyun gerçekten şahane bir deneyimdi. Oyunculuklar, dekor, kostümler ve elbette o büyüleyici müziklerle sahne adeta bir zaman tüneline dönüştü. Duygusal derinliği ve görsel zenginliğiyle biz izleyicilere doyumsuz bir seyir zevki yaşattılar. Tüm oyuncuları, müzisyenleri ve emeği geçen sahne arkasındaki ekibi yürekten alkışlıyorum. ????
#yöneticikoçu #gelişimmentoru #liderlik #kurumsalhayat #duygusalzeka #kıskançlık #tükenmişlik #potansiyel #Mozart #Salieri #Amadeus #işhayatı #farkındalık